Chúng ta thường cho rằng phải quan sát và suy nghĩ mới có thể hiểu biết. Vì sao lại nói rằng chúng ta phải làm điều ngược lại — không nghe, không thấy, không nghĩ — mới đạt được trí tuệ?

Tâm (citta) vẫn còn là một điều bí ẩn, chưa được hiểu biết một cách trọn vẹn. Tâm không đơn thuần là sản phẩm của hoạt động tế bào não; trái lại, tế bào não đóng vai trò trung gian, kết nối tâm với thân thể vật chất. Tâm tồn tại như một cõi giới riêng biệt, với trường (field) riêng của nó, tách biệt khỏi vật chất.

Vũ trụ, tuy thường có vẻ trống rỗng, hư không, nhưng thực chất lại chứa đầy nhiều loại trường khác nhau. Cũng như nước là điều kiện cần để sóng nước hình thành, không khí là điều kiện cần để sóng âm truyền đi, và lực hấp dẫn cần có trường hấp dẫn để truyền sóng hấp dẫn và kết nối vạn vật, thì lực điện từ cũng cần có trường điện từ để mang sóng điện từ và ánh sáng.

Cũng theo cách đó, các yếu tố tâm linh, tinh thần và ý thức cũng cần có trường riêng của mình. Sự hiểu biết này lý giải vì sao một số người có khả năng trực giác, cho phép họ cảm nhận được những sự việc ở xa hoặc tác động đến vật thể vật chất từ xa. Sự tồn tại của một trường tâm linh làm sáng tỏ những hiện tượng như tiên tri và dự đoán mà không cần tiếp xúc trực tiếp.

Vậy thì, tâm là gì? Tâm có nhiều đặc tính, nhưng thuộc tính căn bản nhất chính là Sự Hiểu Biết (Knowing) — khả năng cảm nhận và thấu hiểu. Chức năng của tâm nằm ở sự nhận biết và thấu hiểu, giúp chúng sinh có thể cảm nhận lẫn nhau và mang lại ý nghĩa cho vũ trụ. Nếu không có sự nhận biết của tâm, vũ trụ bao la sẽ trở nên vô nghĩa, bởi sẽ không có một ý thức nào để nhận ra sự tồn tại của nó. Yếu tố Hiểu Biết này của tâm vốn là bẩm sinh, cũng như lực hấp dẫn vốn là thuộc tính nội tại của thế giới vật chất.

Tâm có thể được phân thành hai loại khác biệt: Tâm Có Ngã (gắn liền với chúng sinh phàm phu), và Tâm Vô Ngã (gắn liền với các Bậc Giác Ngộ). Tâm cũng biểu hiện trong hai hoàn cảnh: Tâm Gắn Liền Với Não (khi chúng sinh còn mang thân xác vật chất), và Tâm Độc Lập Với Não (khi thân xác ấy không còn nữa).

Khi gắn liền với não bộ, sự hiểu biết của tâm phần lớn bị giới hạn bởi hoạt động của não. Tâm không thể tự do dạo khắp trường tâm linh của chính mình. Thay vào đó, tâm phải dựa vào các đầu vào giác quan — thấy, nghe, nghĩ và suy luận — để hiểu biết. Trạng thái tâm này tuy chịu trách nhiệm cho sự phát triển của nền văn minh khoa học kỹ thuật hiện đại, nhưng bản chất nó vẫn còn hạn chế. Sự hiểu biết có được từ suy nghĩ bị giới hạn và thiếu khả năng trực giác để hiểu được nhiều chiều kích khác, đặc biệt là những gì liên quan đến các cõi giới vô hình, luân hồi, nghiệp và các nguyên tắc đạo đức.

Sự giới hạn này đã cản trở sự tiến bộ đạo đức của nhân loại. Sự thiếu hụt đạo đức như vậy đặt ra những rủi ro thảm khốc cho nhân loại, đặc biệt khi khoa học và kỹ thuật đang phát triển vượt tầm kiểm soát, với trí tuệ nhân tạo (AI) là một ví dụ điển hình.

Thông qua việc hành thiền, tâm dần dần đạt được sự tĩnh lặng, tự giải thoát mình khỏi dòng chảy vọng tưởng không ngừng nghỉ. Điều này không hề làm cho tâm trở nên trì trệ hay đờ đẫn. Trái lại, nó mở ra cho tâm một phương thức hiểu biết hoàn toàn mới — trực tiếp, không bị giới hạn, và có khả năng tự do khám phá trường tâm linh của chính mình. Trong trạng thái này, nhân loại có tiềm năng thấu hiểu chân lý một cách trọn vẹn, bao gồm tài năng, đạo đức, hạnh phúc và giác ngộ.